Co oznaczają składniki oferty sprzedawcy energii: cena energii czynnej, opłata handlowa, bilansowanie, gwarancje pochodzenia i akcyza?
Cena energii czynnej to stawka za każdą pobraną MWh, podawana całodobowo albo osobno dla stref doby, a opłata handlowa — stała opłata miesięczna sprzedawcy, za punkt poboru albo łącznie. Bilansowanie to koszt rozliczenia różnicy między planowanym a rzeczywistym poborem energii, gwarancje pochodzenia potwierdzają, że określona ilość energii została wytworzona w odnawialnych źródłach, a akcyza to podatek w wysokości 5,00 zł za MWh. Opłat dystrybucyjnych z taryfy operatora systemu dystrybucyjnego oferta na samą energię nie zawiera.
Ostatnia aktualizacja:
Składniki w jednej tabeli
| Składnik | Typowa jednostka | Co oznacza | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|---|
| Energia czynna | zł/MWh, całodobowo albo dla stref | cena energii, którą pobierasz | czy strefy odpowiadają strefom Twojej grupy taryfowej; przy cenie indeksowanej — formuła i marża |
| Opłata handlowa | zł/miesiąc za punkt poboru albo łącznie | stała opłata sprzedawcy za obsługę umowy | czy jest za punkt, czy łączna; liczba miesięcy dostawy |
| Bilansowanie | zł/MWh, zł/kW/miesiąc albo w cenie energii | koszt rozliczenia różnicy między planowanym a rzeczywistym poborem | czy jest osobną pozycją; czy może się zmieniać w trakcie umowy |
| Gwarancje pochodzenia | zł/MWh | potwierdzenie, że energia została wytworzona w odnawialnych źródłach | dla jakiego wolumenu i okresu; kto je umarza i czy dostaniesz potwierdzenie |
| Akcyza | zł/MWh — 5,00 zł/MWh | podatek akcyzowy od energii elektrycznej | czy cena energii w ofercie ją zawiera |
Jak te składniki przeliczyć na jedną kwotę, opisuje poradnik Jak porównać oferty sprzedawców energii i strona Jak liczymy oferty.
Cena energii czynnej
Najważniejsza pozycja oferty: cena za MWh energii, którą faktycznie pobierasz. Może być jedna dla całej doby albo osobna dla stref. Strefy wynikają z grupy taryfowej — w taryfie TAURON Dystrybucja na 2026 r. np. B21 i C21 to rozliczenie jednostrefowe, B22 i C22a dwustrefowe (szczyt i poza szczytem), C22b dwustrefowe (dzień i noc), a B23 i C23 trójstrefowe. Cena podana dla strefy liczy się na wolumenie tej strefy, nie na całym zużyciu.
Przy cenie indeksowanej zamiast jednej liczby jest formuła: notowanie wskazane w umowie plus marża sprzedawcy. Zob. Cena stała czy indeksowana.
Opłata handlowa
Stała opłata miesięczna, niezależna od zużycia. Sprzedawca podaje ją za punkt poboru albo łącznie za wszystkie punkty — przy pięciu punktach 30 zł/mies. za punkt to tyle samo, co 150 zł/mies. łącznie. Przy porównaniu przeliczaj ją zawsze na cały okres dostawy i wszystkie punkty.
Bilansowanie
Zużycie energii nigdy nie pokrywa się dokładnie z planem. Umowa sprzedaży z odbiorcą, który sam nie jest podmiotem odpowiedzialnym za bilansowanie, musi określać, jak ustala się i rozlicza niezbilansowanie — według grafiku handlowego i rzeczywistego poboru albo według standardowego profilu zużycia i rzeczywiście pobranej energii (art. 5 ust. 2b Prawa energetycznego). Na rynku bilansującym uczestniczy podmiot odpowiedzialny za bilansowanie, na podstawie umowy z operatorem systemu przesyłowego (art. 3 pkt 42); sprzedawca wskazuje go w umowie z OSD (art. 5 ust. 2a pkt 3).
W ofercie koszt bilansowania może być osobną pozycją albo częścią ceny energii. Obie wersje są uczciwe, ale porównywalne dopiero po zsumowaniu wszystkich składników.
Gwarancje pochodzenia
Gwarancja pochodzenia, wyrażona w MWh, jest jedynym dokumentem poświadczającym odbiorcy końcowemu, że określona ilość energii elektrycznej została wytworzona w odnawialnych źródłach i wprowadzona do sieci (art. 120 ust. 1 ustawy o OZE). Gwarancje wydaje Prezes URE, a rejestr gwarancji pochodzenia prowadzi Towarowa Giełda Energii. Z gwarancji nie wynikają prawa majątkowe i jest ona zbywalna niezależnie od świadectw pochodzenia (art. 120 ust. 2 i 3).
Ważne dla odbiorcy: poinformowanie go o odnawialnym pochodzeniu energii jest możliwe dopiero po umorzeniu gwarancji (art. 124a ust. 1). Na wniosek podmiotu, który umorzył gwarancję, rejestr potwierdza umorzenie w terminie 10 dni roboczych (art. 124a ust. 4). Jeśli kupujesz energię z gwarancjami pochodzenia, ustal w umowie, dla jakiego wolumenu i okresu zostaną umorzone i że dostaniesz potwierdzenie umorzenia.
Akcyza
Opodatkowana akcyzą jest m.in. sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu (art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym). Podstawą opodatkowania jest ilość energii w MWh (art. 88 ust. 2), a stawka wynosi 5,00 zł/MWh, czyli 0,005 zł/kWh (art. 89 ust. 3). Ustawa przewiduje zwolnienia, m.in. dla energii wykorzystywanej w określonych procesach przemysłowych — redukcji chemicznej, procesach elektrolitycznych, metalurgicznych i mineralogicznych (art. 30 ust. 7a) — pod warunkami określonymi w ustawie.
Przy porównaniu ofert ważne jest jedno: wszystkie ceny muszą być podane w tej samej konwencji — z akcyzą albo bez niej.
Czego oferta na samą energię nie zawiera
Opłat za dystrybucję. Rozlicza je operator systemu dystrybucyjnego według swojej taryfy, zatwierdzanej przez Prezesa URE (art. 47 ust. 1 Prawa energetycznego). W taryfie TAURON Dystrybucja na 2026 r. są to m.in. składnik stały i zmienny stawki sieciowej, stawka jakościowa i opłata abonamentowa, a także opłaty wynikające z odrębnych przepisów — OZE, kogeneracyjna i mocowa — których płatnikiem jest OSD. Są takie same niezależnie od sprzedawcy.
W umowie kompleksowej sprzedawca obejmuje także dystrybucję — wtedy jest ona częścią oferty i wchodzi do porównania.
Najczęstsze pytania
- Czy akcyza jest wliczona w cenę energii w ofercie?
- To zależy od oferty — powinna mówić to wprost. Stawka akcyzy na energię elektryczną wynosi 5,00 zł/MWh (art. 89 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym). Przy porównaniu wszystkie ceny muszą być podane w tej samej konwencji: z akcyzą albo bez niej.
- Czym różni się gwarancja pochodzenia od świadectwa pochodzenia?
- Gwarancja pochodzenia tylko poświadcza odbiorcy końcowemu, że określona ilość energii została wytworzona w odnawialnych źródłach — nie wynikają z niej prawa majątkowe. Świadectwa pochodzenia są osobnym instrumentem, a gwarancję zbywa się niezależnie od obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw (art. 120 ust. 2 i 3 ustawy o OZE).
- Czy opłata handlowa zależy od zużycia energii?
- Nie. To stała opłata miesięczna, podawana za punkt poboru albo łącznie za wszystkie punkty. Przy porównaniu ofert przeliczaj ją na cały okres dostawy i wszystkie punkty poboru.
- Czy bilansowanie można pominąć przy porównaniu ofert?
- Nie. Jeden sprzedawca może wliczyć koszt bilansowania w cenę energii, a drugi podać go osobno. Porównywalna jest dopiero suma wszystkich składników, które wycenia sprzedawca.
Źródła
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 43 (ISAP)
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 412 (ISAP)
- Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68 (ISAP)
- Towarowa Giełda Energii — Rejestr Gwarancji Pochodzenia
- TAURON Dystrybucja S.A. — Taryfa dla usług dystrybucji energii elektrycznej na rok 2026
Poradnik opisuje ogólne zasady rynku i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Wiążące są przepisy i Twoja umowa.
Pozostałe poradniki
Chcesz przeprowadzić taki przetarg na PowerOnline?
Po rejestracji dodajesz w panelu punkty poboru i dane zużycia — fakturę albo profil godzinowy — a potem zapraszasz zweryfikowanych sprzedawców i publikujesz postępowanie. Dla odbiorcy bezpłatnie.