Cena stała czy indeksowana do TGE — co wybrać dla firmy?
Cena stała ustala koszt energii na cały okres dostawy już w chwili podpisania umowy, więc ryzyko zmian cen hurtowych przejmuje sprzedawca. Cena indeksowana podąża za notowaniem wskazanym w umowie, np. z Towarowej Giełdy Energii (TGE): koszt poznajesz dopiero po dostawie i korzystasz na spadkach cen, ale płacisz więcej przy wzrostach. Wybór zależy przede wszystkim od tego, jak duże wahania kosztu energii firma może przyjąć w budżecie.
Ostatnia aktualizacja:
Trzy sposoby wyceny energii
Oferty sprzedawców różnią się przede wszystkim tym, jak ustalana jest cena energii czynnej. Opłata handlowa i pozostałe opłaty z oferty są w każdym z tych wariantów określone w umowie.
| Cena stała | Cena indeksowana | Zakup transzowy | |
|---|---|---|---|
| Cena energii czynnej | ustalona w umowie na cały okres dostawy | notowanie referencyjne wskazane w umowie plus marża sprzedawcy | ustalana przy zakupie kolejnych części wolumenu (transz) |
| Ryzyko zmian cen hurtowych w okresie dostawy | po stronie sprzedawcy | po stronie odbiorcy | po stronie odbiorcy, rozłożone na momenty zakupu transz |
| Kiedy znasz koszt energii | w chwili podpisania umowy | po zakończeniu okresu rozliczeniowego | po zakupie ostatniej transzy |
| Jak porównuje oferty PowerOnline | koszt porównywalny — kwota, nie prognoza | szacunek z krzywej forward z pasmem ±10% | tylko marża i opłaty |
Cena stała
Cena energii jest znana z góry na cały okres dostawy. To najprostszy wariant do zaplanowania budżetu i do porównania: koszt porównywalny oferty jest kwotą, a nie prognozą.
Dwie rzeczy, które warto wiedzieć:
- Stała jest cena z umowy sprzedaży, nie cały rachunek. Opłaty dystrybucyjne wynikają z taryfy Twojego OSD, którą zatwierdza Prezes URE, i zmieniają się niezależnie od umowy ze sprzedawcą.
- Umowa określa warunki zmiany ceny. Prawo energetyczne wymaga, by umowa sprzedaży zawierała cenę i warunki wprowadzania jej zmian (art. 5 ust. 2 pkt 1). Przeczytaj te postanowienia przed podpisaniem — od nich zależy, na ile cena stała jest stała.
Cena indeksowana
Cena energii jest liczona według formuły z umowy: notowanie referencyjne plus marża sprzedawcy. Notowaniem może być na przykład cena z Rynku Dnia Następnego TGE albo notowanie kontraktu terminowego — wiąże to, co wskazuje umowa. Marża i opłaty są zakontraktowane, a ryzyko siedzi w notowaniu.
Co sprawdzić w formule:
- jakie notowanie i za jaki okres jest uśredniane (doba, miesiąc, cały okres dostawy);
- czy średnia jest prosta, czy ważona Twoim zużyciem — przy tym samym indeksie obie dają różne kwoty, gdy zużywasz energię nierównomiernie w ciągu doby;
- wysokość i jednostkę marży — to jedyna część ceny energii, którą sprzedawca konkuruje w tym wariancie;
- co dzieje się z pozostałymi składnikami — czy bilansowanie i gwarancje pochodzenia są stałe, czy także indeksowane.
Zakup transzowy
Wolumen jest kupowany częściami, w kilku momentach przed okresem dostawy albo w jego trakcie, a cena każdej części wynika z notowań z dnia zakupu — kto i kiedy decyduje o zakupie, określa umowa. Koszt energii nie istnieje więc w chwili wyboru oferty. Dlatego PowerOnline porównuje w tym wariancie wyłącznie marżę i opłaty i mówi wprost, że to nie jest koszt dostawy.
Jak wybrać
To decyzja o ryzyku, nie tylko o cenie. Pomocne pytania:
- Jak duże odchylenie kosztu energii od budżetu firma jest w stanie przyjąć w ciągu roku?
- Czy ktoś w firmie będzie śledził notowania i rozliczenia oferty indeksowanej albo decydował o terminach zakupu transz?
- Czy ceny Twoich produktów lub usług są ustalane z wyprzedzeniem, na stałym poziomie?
Na PowerOnline możesz w jednym postępowaniu dopuścić kilka rodzajów ofert. Ranking jest wtedy liczony osobno dla każdego rodzaju — zestawienie ceny stałej z indeksowaną jako jednej liczby sugerowałoby porównywalność, której nie ma. Szczegóły: Jak liczymy oferty.
Najczęstsze pytania
- Czy cena stała może się zmienić w trakcie umowy?
- Umowa sprzedaży musi określać cenę i warunki wprowadzania jej zmian (art. 5 ust. 2 pkt 1 Prawa energetycznego). To, czy i kiedy cena stała może się zmienić, wynika więc z postanowień konkretnej umowy — przeczytaj je przed podpisaniem. Opłaty dystrybucyjne zmieniają się niezależnie, razem z taryfą OSD.
- Do jakiego notowania odnosi się cena indeksowana?
- Do tego, które wskazuje umowa — na przykład do cen z Rynku Dnia Następnego Towarowej Giełdy Energii albo do notowania kontraktu terminowego. Umowa powinna jednoznacznie określać indeks, okres uśredniania, sposób ważenia i marżę.
- Co oznacza pasmo ±10% przy ofercie indeksowanej na PowerOnline?
- To wrażliwość szacunku: koszt porównywalny oferty przeliczony przy cenie bazowej z krzywej forward niższej i wyższej o 10%. Pokazuje, jak bardzo koszt zależy od notowania. Nie jest prognozą ani przedziałem, w którym koszt na pewno się zmieści.
- Czy ofertę z ceną stałą da się porównać z ofertą indeksowaną?
- Nie jedną liczbą. Koszt oferty z ceną stałą jest kwotą, a koszt oferty indeksowanej — szacunkiem zależnym od przyszłych notowań. Dlatego PowerOnline liczy dla nich osobne rankingi, a ofertę indeksowaną oznacza jako szacunkową.
Źródła
Poradnik opisuje ogólne zasady rynku i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej. Wiążące są przepisy i Twoja umowa.
Pozostałe poradniki
- Jak zorganizować przetarg na energię elektryczną dla firmy?
- Jak porównać oferty sprzedawców energii elektrycznej?
- Co oznaczają składniki oferty sprzedawcy energii: cena energii czynnej, opłata handlowa, bilansowanie, gwarancje pochodzenia i akcyza?
- Jak firma zmienia sprzedawcę energii elektrycznej?
- Jak liczymy oferty — metoda porównania PowerOnline
Chcesz przeprowadzić taki przetarg na PowerOnline?
Po rejestracji dodajesz w panelu punkty poboru i dane zużycia — fakturę albo profil godzinowy — a potem zapraszasz zweryfikowanych sprzedawców i publikujesz postępowanie. Dla odbiorcy bezpłatnie.